نگرش و شخصیت بیرونی آن چیزی است که یونگ آن را نقاب می نامد ، اما معتقد بود همه ی آدم ها نگرش و شخصیتی درونی هم دارند که در جهت دنیای ناخودآگاه است . به همین خاطر برای توصیف و مشخص نمودن جنبه ی ناخودآگاه زنانۀ شخصیت یک مرد از کلمه ی آنیما استفاده نمود . و در مقابل کلمه ی آنیموس جنبه ی مردانه ی شخصیت یک زن را مطرح می نماید . این جنبه های ناخودآگاه شخصیت در تنظیم رفتار اهمیت بسیار دارند . این قسمت از وجود انسان مکمل نقاب است . به طوری که با هم شامل کلیه ی خصوصیات انسانی اند که نقاب فاقد آن است . یونگ نمونه ای از ظالم پرخاشگر ارائه می کند که ترس درونی و رویاهای وحشتناک امانش را بریده است ، یا روشنفکری را نشان می دهد که از لحاظ روانی بسیار احساساتی است .
آنیما
به طور معمول آنیما به واسطه ی ناخودآگاه به صورت یک شخصیت زن بروز می کند . این شخصیت که یونگ آن را تصویر روح می نامد در رویاها صورت شخصیتی باستانی مثل وسوسه گر ، روسپی یا روح راهنمای الهی به شکل زن ظاهر می شود . او ماهیت احساساتی مرد را نمایش می دهد که جذاب و اسرار آمیز است . از آنجا که آنیما مرکب از احساسات است . شاید درک مرد را تحریف کند که به اعتقاد یونگ مبتنی بر منطق است . آنیما بسیاری اوقات به تصورات زمین و آب ربط دارد ، مثل غار ، خاک حاصلخیز ، آبشار یا دریا .
آنیما زن خاصی نیست ، الگوی باستانی او شامل تمام تأثیرات اجدادی از آن چیزی است که زنانه نام دارد . شکل مشخص آن در روان فرد بستگی بسیار زیادی به دانش شخصی مرد از زنان دارد ، که ریشه در ارتباط او با مادر به اضافه تأثیراتی است که در طول رشد از زنان دیگر به دست آورده است . جاذبه های محبت آمیز وقتی روی می دهد که آنیما بر زنی واقعی منطبق گردد . به طوری که مرد عاشق شود . اگر از سوی دیگر ، مرد بیش از حد با آنیما همانند سازی نماید ، شاید دمدمی مزاج ، رنجیده خاطر و زن صفت شود . اگر آنیمای یک مرد خیلی ضعیف باشد آن وقت روابط با زنان را مشکل خواهد یافت .

آنیموس
در باره ی آنیموس این طور می توان گفت که یونگ نظر زیادی در باره ی آن ندارد ، و این شاید به دلیل نداشتن تجربه ی مستقل و درک محدود او در این مورد بوده است .  به هر ترتیب یونگ اندیشه ی آنیموس را بیشتر مورد مطالعه قرار داد و در کتاب آنیما و آنیموس طی دو مقاله بیشتر در این مورد توضیح داده است . آنیموس نشان دهنده ی بخش تعقل و منطق روان زن است و می تواند او را در جهت دانش و معنای حقیقی هدایت نماید . آنیموس از اندیشه های خود به خود و از پیش اندیشه نشده تشکیل شده که می تواند بر حیات عاطفی زن تأثیر گذار باشد . آنیموس در رویاها به صورت قهرمان ، شاعر ، همزاد و قاضی پدیدار می شود . همچنین به شکل عناصر هوا و آتش مثل شمشیر یا شعله ها ظاهر می گردد ؛ آنیموس بر قهرمانان ورزش ، روشنفکران و مانند آن منطبق می شود . نتیجۀ انطباق آنیموس بر یک مرد واقعی در زن برابر است با عاشق شدن او .
اگر زنی بیش از حد با آنیموس همانند سازی کند سلطه جو و سرسخت بوده ، مایل به تحمیل عقاید خویش می شود . رشد آنیموس زن برای ارتباط با مردان اهمیت دارد . اگر ضعیف باشد ، زن مشکل خواهد داشت .
اندیشه های مربوط به زن یا مرد باستانی از افسانه ها ، رویاها ، و تخیلات می تواند سبب اندیشه های بسیار تحریف شده راجع به جنس مخالف شود . مثلآ دختر کوچکی که با داستان هایی شبیه داستان ( زیبای خفته ) بزرگ می شود ، شاید پیوسته در جستجوی یک شاهزاده زیبا باشد .
اگر آنیما و آنیموس درست عمل کنند ، مانند نوعی پل یا در بین ناخودآگاه شخصی و ناخودآگاه جمعی خواهند بود . همچنین آن ها در روابط موفقیت آمیز با جنس مخالف نقش بسیار مهمی بازی می کنند . آنها با هم یک زوج را تشکیل می دهند . همیشه در جستجوی نیمه ی دیگر خویش یعنی همان نیمۀ گمشده جنس مخالف هستیم .